Türkiye’nin Ekonomik Büyümesi Üçüncü Çeyrekte Yavaşladı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılının Temmuz-Eylül dönemini kapsayan üçüncü çeyrek ekonomik büyüme rakamlarını açıkladı. Verilere göre, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) 2024 yılı üçüncü çeyrek ilk tahmini; bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 2,1 oranında bir artış gösterdi. Ancak mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,2 oranında azalma kaydetti. Uzmanların beklentisi de bu çeyrekte yüzde 0,2’lik bir daralma yönündeydi.
BÜYÜMEYE PARASAL SIKILAŞMA FRENİ
Geçen yılın aynı çeyreğinde Türkiye ekonomisi yüzde 5,9 oranında bir büyüme kaydetmişti. 2024 yılı ikinci çeyreğinde açıklanan yüzde 2,5’lik büyüme verisi ise, daha sonra yüzde 2,4 olarak revize edildi. Bu süreçte faiz artışları ve parasal sıkılaşma, büyüme ivmesinin yavaşlamasına neden oldu.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,2 azaldı. Ayrıca, takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi 2024 yılının üçüncü çeyreğinde, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1,9 oranında bir artış gösterdi.
SANAYİ SEKTÖRÜ DARALDI, EN HIZLI İNŞAAT BÜYÜDÜ
GSYH’nin bileşenleri incelendiğinde; 2024 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak inşaat sektörü yüzde 9,2, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 6,2, tarım sektörü yüzde 4,6, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,5, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 2,3, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 2,2, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 1,9, hizmetler ise yüzde 1,4 oranında büyüme gösterdi. Bununla birlikte, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 2,4, sanayi sektörü yüzde 2,2 daralma yaşarken, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri de yüzde 0,3 azaldı.
HANEHALKI TÜKETİMİ ARTTI
Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2024 yılının üçüncü çeyreğinde, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 3,1 oranında arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları ise yüzde 0,9 oranında azalmışken, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 0,8 oranında bir düşüş gösterdi.
Mal ve hizmet ihracatı, 2024 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 0,8 oranında bir artış sağlarken, ithalat yüzde 9,6 oranında azaldı. İşgücü ödemeleri ise üçüncü çeyrekte yüzde 76,3 artış gösterdi. İşgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içindeki payı yüzde 36,4 olarak belirlenirken, geçen yıl aynı dönemde bu oran yüzde 31,9